Większość motocyklistów offroadowych wie, że powinno się jeździć na stojąco. Pytanie brzmi: dlaczego? Tutaj pojawiają się schody, a internetowych hipotez na ten temat jest naprawdę dużo. I niekoniecznie są one dobre. Odpowiadamy na pytanie, dlaczego warto jeździć motocyklem w terenie na stojąco.

Ważna informacja: mimo że poradnik pojawia się na stronie Kayo Polska, to nie będziemy namawiać Cię do zakupu! Staramy się być maksymalnie obiektywni. Po przeczytaniu samodzielnie oceń, w jakim stopniu nam się to udało.

Największy mit: Jazda na stojąco obniża środek ciężkości

Najbardziej rozpowszechnionym mitem dotyczącym jeżdżenia na stojąco, jest założenie, że stanie na podnóżkach podczas jazdy obniża środek ciężkości. To błąd, bo jest zupełnie odwrotnie.

Przede wszystkim – żeby zrozumieć czym jest środek ciężkości, wyobraź sobie idealnie okrągły tort. Jego środkiem ciężkości jest sam środek. Pod okrojeniu kawałka toru, środek ciężkości przesuwa się w nowe miejsce. Inny przykład: jeśli zaczniesz chodzić na siłownię i zbudujesz ogromną masę mięśniową na torsie i rękach, to Twój środek ciężkości podniesie się. Proste, prawda?

Przykład motocyklowy:

  • Motocykl hard enduro powinien mieć środek ciężkości (w zależności od budowy) w rejonie górnego mocowania amortyzatora.
    Jadący na nim motocyklista ma środek ciężkości mniej więcej na wysokości pępka.
  • Środkiem ciężkości dla motocyklisty siedzącego na motocyklu enduro będzie punkt obliczony wspólnie dla motocykla i motocyklisty.
  • Jeśli jeden z elementów motocyklista-motocykl zmienia położenia (= wstajesz na podnóżkach), środek ciężkości “podnosi się”.
 

Jak się zmienia środek ciężkości?

Lokalizacja środka ciężkości motocyklista-motocykl zmienia się, gdy wstajesz na podnóżkach. Zmienia się też punkt przyłożenia masy motocyklisty.

Gdy siedzisz, Twoja masa przyłożona jest głównie na siedzeniu, prawdopodobnie bez problemu mógłbyś/mogłabyś podnieść nogi z podnóżków w trakcie jazdy, tak samo jak możesz puszczać ręce na kierownicy.

Kiedy wstaniesz, Twoja masa przyłożona zostaje na podnóżkach, czyli w możliwie najniższym punkcie.

SPRAWDŹ SAMODZIELNIE: Weź dowolny śrubokręt i próbuj utrzymać go w pionie na jednym palcu. Raz ustaw go rączką do dołu, drugi raz rączką do góry. Kiedy łatwiej ustabilizować śrubokręt?

Stanie na motocyklu. Trzy największe benefity

Ok, to wiesz już, że wstanie na podnóżkach nie „obniża środka ciężkości”, ale stabilizuje motocykl. Wyróżniliśmy trzy najważniejsze plusy ze stania na podnóżkach, które są wyjątkowo ważne podczas jazdy w terenie. Dodatkowa informacja: to nie wszystkie benefity jazdy na stojąco. Jesteś w stanie wymienić kolejne?

#1 Twoje nogi = dodatkowe amortyzatory

Wstając na podnóżki zaganiasz do pracy największe mięśnie w swoim ciele. Nogi dużo wolniej zmęczą się i pozwolą Ci manewrować na motocyklu. Największym plusem jest fakt, że Twoje nogi mogą działać jak dodatkowe amortyzatory. Gdy siedzisz, każda nierówność przenoszona jest na Twoje ciało. Jadąc na stojącą, masz możliwość amortyzowania nogami i odciążenia zawieszenia motocykla.

ZADANIE: Spróbuj stać na motocyklu w taki sposób, żeby kolana nie były przeprostowane, ale też żeby Twoje nogi nie były za bardzo ugięte. Zbyt ugięte nogi = niewygodna pozycja wymagająca ciągnięcia za kierownicę.

Stabilna pozycja, to taka która pozwala Ci jeździć bez ciągnięcia za kierownicę i męczęnia górnej części ciała. Idealny przykład na zdjęciu: motocyklista stoi z lekko ugiętymi nogami, odchyla się na zewnątrz w stosunku do zakrętu, ale nadal zachowuje lóźne, ugięte ręce.

#2 Luźne ręce

Ciężko będzie przez 100% czasu na lekkim motocyklu offroadowym mieć luźne ręce, to zrozumiałe.

Aleee… każdy trener jazdy terenowej potwierdzi, że celem motocyklisty powinny być luźne ręce na kierownicy. Twoje dłonie muszą mieć możliwość operowania przepustnicą, klamką sprzęgła i hamulca.

Paniczne zaciskanie dłoni na kierownicy może wynikać  z:

  • Złej pozycji na motocyklu. Za bardzo polegasz na rękach, przez co nie wykorzystujesz nóg. Dotyczy to także jazdy na siedząco.
  • Strachu. Jeżdżąc powyżej swoich umiejętności, Twoja głowa przechodzi w tryb obronny i odruchowo trzymasz się mocniej kierownicy.
 

Efektem będą tak zwane „zabetonowane przedramiona”. Tak naprawdę to zespół ciasnoty podziałów powięziowych, w którym z powodu wysiłku dochodzi do lokalnych zaburzeń dostarczania krwi do mięśni. Swoją drogą, zespół ciasnoty może prowadzić do poważnych schorzeń i nie powinien być bagatelizowany.

ZADANIE: Przy następnej jeździe spróbuj znaleźć pozycję, w które będziesz miał/a luźne ręce bez względu na sytuację. Żeby ocenić czy są luźne, puszczaj palce z manetek kierownicy lub – w bezpiecznych warunkach – puszczaj dłoń.

Podczas przyspieszania górna część ciała przesunięta jest do przodu, dzięki czemu ręce mogą pozostawać luźne.

#3 Lepsza widoczność

Kolejnym bardzo ważnym elementem jazdy na stojąco jest poprawienie widoczności, pod warunkiem że nie patrzysz tylko pod koło. Lepsza widoczność pozwoli Ci dokładniej ocenić odległość do przeszkód, prędkość czy punkt hamowania do zakrętu. Na motocyklu to niezbędne informacje, dzięki którym będziesz jeździć szybciej i bezpieczniej.

Wielu początkujących motocyklistów popełnia błąd patrzenia się bardzo blisko, pod samo koło motocykla. Problem z tym że jadąc z niedużą prędkością 20 km/h pokonujesz… 5,5 metra na sekundę. W takim razie, czy patrzenie na 1-2 metry przed koło ma sens?

ZADANIE: Spróbuj podnieść wzrok i unikać patrzenia pod koło, zwłaszcza podczas stania na motocyklu.

Zadanie domowe

To tylko trzy z kilku przykładów, dlaczego jazda na stojąco na motocyklu terenowym ma ogromny sens. Czas na zadanie domowe:

  • Znajdź dobrej jakości szkołę motocrossową, enduro lub lokalnego trenera!
 

Oczywiście możesz trenować samodzielnie, ale nic nie zastąpi dobrego trenera motocrossu lub enduro. Trener przekaże Ci wiedzę w zorganizowany sposób i sprawdzi Twoje postępy. Pamiętaj, żeby trenować w bezpiecznych warunkach i nigdy nie jeździć samodzielnie.